MODEL UÇAK TRİM AYARLARI

MODEL UÇAK TRİM AYARLARI
Original text by Michael Chipchase

_{YAPILACAK TEST}	_{TESTİN YAPILACAĞI UÇUŞ ŞEKLİ}	_{HAVADA GÖRÜLEN ETKİ}	_{YAPILACAK AYARLAR}
_{1. Uçuş kontrollerinin sıfırlanması (nötr durumu)}	_{Modeli düz ve aynı yükseklikte uçurun.}	_{Verici üzerindeki trimlerden düz ve aynı yükseklikte uçması için ayar yapın}	_{Trimleri nötr yapın ve pushrodların boyunu ayarlayın}
_{2. Kontrol yüzeylerinin hareket alanını ayarlamak}	_{Uçağı uçurun ve her dönüş için tam kontrol verin.}	_{Uçağın verdiği tepkiyi kontrol edin}	_Aileron: _{Yüksek ayar, 3 roll 3 - 4saniyede} _{Düşük ayar, 3 roll 6saniyede} _Elevator: _{Yüksek ayar,düzgün 90 derece dönüş yapacak şekilde} _{Düşük ayar yaklaşık 40 metre çapında bir loop yapacak kadar,} _Rudder: _{Yüksek ayar yaklaşık 30-35 derece, stall dönüşü için,} _{Düşük ayar,knife edge uçuş yapacak kadar}
_{3.Ağırlık merkezi} _{(Metod 1)}	_{Modeli 45 derece kadar sağa yada sola yatırın.}_{( banked turn)}	_{A. Burun düşüyor} _{B. Kuyruk düşüyor}	_{A. Kuyruğa ağırlık ekle} _{B. Buruna ağırlık ekle}
_{Ağırlık merkezi} _{(Metod 2)}	_{Uçağı ters uçur}	_{A. Burun aşağı veriyor} _{B. Model tırmanıyor.}	_{A. Kuyruğa ağırlık ekle} _{B. Buruna ağırlık ekle}
_{4. Kanat ekseninin uçağın gövde eksenine olan açı ayarı} _{( incidence)}	_{Sağ yada soldan rüzgar alırken gaz kolu nötr durumda aşağı doğru dalış yap.Uçak dik durumda iken kumandaları nötr duruma al. (Elevatör mutlaka nötr olmalı)}	_{A. Model düzgün dalışa devam ediyor.} _{B. Model Model burnunu yukarı veriyor.} _{C. Model burnunu daha da aşağı veriyor}	_{A. Ayar gerekmiyor} _{B. Kanat açısını (incidence) azalt.} _{C. Kanat açısını ( incidence) arttır.}
_{5.Kanat denge ayarı (Tip Weight) (kaba ayar)}	_{Modeli düz ve sabit yükseklikte uçur.Trimlerden kanadı yere paralel olacak şekilde ayarla.Daha sonra modeli ters uçuşa geçir.Yere paralel olunca aileron kumandasını nötr duruma al.}	_{A. Modelin kanatlarının herhangi birisi aşağı düşmüyor.} _{B. Sol kanat düşüyor.} _{C. sağ kanat düşüyor.}	_{A. ayara gerek yok.} _{B. Sağ kanat ucuna ağırlık ekle.} _{C. sol kanat ucuna ağırlık ekle}
_{6. Elevator ayarı (iki parçadan oluşan elevatorlar için)}	_{Modeli sizden uzaklaşırken rüzgara karşı uçurun.Loop atacak şekilde yada dikey yükselişe geçecek şekilde kumanda verin.Uçağı ters uçuşa geçirin ve bu durumda ters loop atacak yada yükselecek şekilde kumanda verin.}	_{A. Yükseliş kumandası verildiğinde sağa veye sola yatış eğilimi yok} _{B. Her iki testte model aynı yöne yatış eğilimi veriyor} _{C. Her iki testte model ters yöne yatış eğilimi veriyor}	_{A. Elevatorlerin ayarı düzgün} _{B. sağ ve sol elevatorunun ayarı farklı.biri aşağıya yada yukarıya doğru ayarlı.yüksek yada alçak olanı ayarla.} _{C. Elevatorun biri diğerine göre fazla hareket ediyor.(model bir yöne elevetorun biri fazla kumanda verdiği için yatış eğilimi veriyor.)fazla kumanda vereni azalt yada az kumanda vereni arttır.}
_{1. Kanat denge ayarı} _{( Tip Weight)} _{(Final adjustment)}	_{Modeli size doğru yada ters esen rüzgarda yüksekten uçurun.Modeli yavaşça dikey dalışa geçirin.Bu durumda keskin bir yükseliş kumandası verin ve hangi kanadın aşağı düştüğüne dikkat edin.}	_{A. Model düz uçuşa devem ediyor.} _{B. Yükseliş verince sağ kanat düşüyor.} _{C. Yükseliş verince sol kanat düşüyor.}	_{A. Ayara gerek yok} _{B. Sol kanat ucuna ağırlık ekle} _{C. Sağ kanat ucuna ağırlık ekle}
_{2. Dihedral}	_{Modeli düzgün olarak sabit yükseklikte rüzgara karşı uçur.Yön dümenine (Rudder) kumanda vererek dönüş yaparken uçağın roll yapma eğilimine dikkat et.} _{A. Her iki yönde test et} _{B. Bir defada 1/8 " den fazla dihedral artışı yapmayın.} _{C. Uçağın burnunun aşağı veya yukarı vermesinden dolayı endişelenmeyin.}	_{A. Model roll yapmıyor.} _{B. Yön dümeninin hareket ettiği yönde roll yapıyor. (Proverse roll)} _{C. Yön dümeninin hareket ettiği yönün tersine roll yapıyor (Adverse roll)}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Dihedrali azalt.} _{C. Dihedrali arttır.}
_{3. Motorun çekiş ekseninin uçağın gövde eksenine göre sağ yada sola ayarlanması. (Side Thrust)Test sırasında rudderin trimini düz bir tırmanış elde edinceye kadar ayarlayın.Daha sonra motora rudderın trim ayarının yarısı değerinde rudderın trimini nötr yapacak yönde açı verin.rudderı nötr duruma alın.Testi tekrar yapın}	_{Rüzgara karşı modeli sizden uzaklaşacak şekilde uçurun.Uçağa yavaşça yükseliş kumandası vererek uçuş yüksekliğine kadar tırmanın.Modelin hızı yavaşlarken sağa yada sola dönme eğilimine dikkat edin.}	_{A. Model düzgün yükseliyor.} _{B. Model sola yöneliyor.} _{C. Model sağa yöneliyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Motora sağa doğru açı ver.} _{C. Motorun sağa doğru olan açısını azalt.}
_{4. Motorun çekiş ekseninin uçağın gövde eksenine göre aşağı yada yukarı ayarlanması. (Up/Down Thrust)}	_{Yan rüzgarda modeli sizden 100 metre kadar uzakta uçurun(Elevator trimi test no 3'e göre nötr olmalı)Yükseliş kumandası verin ve elevatoru nötr duruma alın.( Uçağın hızı azalırken yükselme yada alçalma eğilimine dikkat edin)}	_{A. Model düz uçuyor.} _{B. Model burnunu kaldırıyor.} _{C. model burnunu alçaltıyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Motorun açısını aşağı doğru ayarlayın} _{C. Motorun ı aşağı doğru olan açısını azaltın.}
_{5. Aileron Differential} _{Aileronların başlangıç ayarını yukarı 12 derece aşağı 11-12 derece olacak şekilde başlayın}	_{Modeli rüzgara doğru sizden uzaklaşırken düzgün olarak uçurun.45 derecelik yükseliş açısı verin ve sağa doğru roll yapın.(ayar yaptıktan sonra her iki yöndede deneyin)}	_{A. Model yanlara doğru yön değiştirmiyor.} _{B. Model sağa doğru dönüş eğilimi veriyor.} _{C. Model sola doğru dönüş eğilimi veriyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Differentiali arttır, Her iki aileronun yukarı doğru olan hareket mesafesini arttır.} _{C. Her iki aileronun aşağı doğru olan hareket mesafesini arttır.}
_{6. Knife -Edge uçuş ayarı} _{Pitching in knife-edge flight} _{(Method 1)}	_{Modeli normal olarak uçurun ve knife-edge uçuşa geçin.Düz uçuşu sağlamak için rudderdan ayar yapın.( bu testi hem sağ hem de sol knife-edge uçuş için yapın.)}	_{A. Burun aşağı düşmüyor yada yukarı kalkmıyor.} _{B. Burun yukarı kalkıp model yükseliyor.} _{C. burun aşağı düşüp model dalışa geçiyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B .Alternatif çözümler} _{1. Ağırlık merkezini geriye kaydır( aft cg)} _{2. Kanadın açısını(incidence) arttır.Increase wing incidence} _{3. Aileronlara trimlerini aşağı trim ekle. Add down trim to ailerons} _{C. Yukarıdakilerin tersini yap.}
_{6a. Knife-edge ayarı} _{(Method 2)}	_{Modeli normal olarak uçurun ve knife-edge uçuşa geçin.Düz uçuşu sağlamak için rudderdan ayar yapın.( bu testi hem sağ hem de sol knife-edge uçuş için yapın.)}	_{A. Model düz uçuyor.} _{B. Her iki yönde knife-edge uçuşta kanopi üzerine doğru yatış eğilimi var.} _{C. Her iki yönde knife-edge uçuşta uçağın alt kısmına doğru yatış eğilimi var.} _{D. Model her iki yöndeki knife-edge uçuşun tersine doğru eğilim veriyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Her iki aileron kolunun ayarını yaklaşık iki diş azaltın.} _{C.Her iki aileron kolunun ayarını yaklaşık iki diş arttırın.} _{D. Rudder-Aileron mixi (Karıştırması)yaparak problemi çözün.}
_{7. Rolanti uçuş ayarı. Power off Tracking (Test no1)}	_{Modeli rüzgara karşı düz uçurun.Gaz kolunu nötr duruma alın ve uçağın sağa yada sola roll yapıp yapmadığına dikkat edin.}	_{A. Düz uçuyor.} _{B. Sola roll yapıyor.} _{C. Sağa roll yapıyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Sağ aileronla rolanti ayarını %2-%3 mix yapın.(roll yapmasını engelleyecek kadar)} _{C. Sol aileronla rolanti ayarını %2-%3 mix yapın.(roll yapmasını engelleyecek kadar)}
_{Test no2}	_{Modeli yüksekten ve kendinizden 100 metre kadar uzakta rüzgara karşı yada ters yönde size paralel olacak şekilde uçurun.Daha sonra dikey dalışa geçin ve uçağın sağa yada sola roll yapıp yapmadığını gözleyin.}	_{A. Model düz uçuyor.} _{B. Model sola roll yapıyor.} _{C. Model sağa roll yapıyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Sağ aileronla rolanti mixi yapın.(Rollu nötr yapacak kadar)} _{C. Solaileronla rolanti mixi yapın.(Rollu nötr yapacak kadar)}
_{Test no 3}	_{Modeli yüksekten ve kendinizden 100 metre kadar uzakta rüzgara karşı size paralel olacak şekilde uçurun.Daha sonra dikey dalışa geçin ve uçağın dalış sırasında alçalma yada yükselme eğilimi gösterip göstermediğini kontrol edin. gözleyin.}	_{A. Model düz uçuyor.} _{B. Model burnunu kaldırıyor.} _{C. Model burnunu aşağı veriyor.}	_{A. Ayar gerektirmiyor.} _{B. Rolanti ve elevator aşağı durumda olacak şekilde %2-%3 mix yapın.} _{C. Rolanti ve elevator yukarı durumda olacak şekilde %2-%3 mix yapın.}
_{1.Trim ayarları sakin havada yapılmalıdır. 2. Bazı kısaltmalar ve model uçak terimleri kullanılmıştır. 3. Ayar yapmadan önce aynı testi birkaç kere yapın. 4. Eğer bir değişiklik yapılırsa önceki adımlara gidin ve ayarları kontrol edin yada tekrar ayar yapın. 5. En iyi uçuşa başlama ayarları 0 derece kanat açısı (incidence), 0 derece yükseliş dümeni açısı, 1,5 derece aşağı ve 1,5 sağa motor açısı (thrust) olacak şekildedir. 6. Model inşa aşamasında çok dengeli inşaa edilmelidir. 7. Model uçmadan önce statik balansı kontrol edilmelidir. 8. Ağırlık merkezinin başlangıç için kanat genişliğinin %34 ila %38'i arasında olması uygun olacaktır. 9. Tüm dikey dalışlar gaz kolu nötr durumda iken olacaktır. 10. Başlangıç için aileronların hareket açısının yukarı 12 derece, aşağı 11-12 derece arası olması uygun olacaktır.} _{(Zamanınızı kullanın ,acele etmeyin. - Modelinizi ayarlamak tüm hayatı boyunca olacak bir işlemdir.Eğer bir ayar bozuluyorsa tüm uçağın gövdesini ve kontrol elemanlarını dikkatlice inceleyerek bu değişikliğe neyin sebep olduğunu bulun.)}